ß-hemolitički streptokok grupe A ( Streptococcus pyogenes) Molekularna patogeneza, invazivni sindromi i imunološke sekvele

Streptococcus pyogenes (Lancefield grupa A) je obligatno humanopatogena Gram-pozitivna β-hemolitička kokna bakterija, čiji su glavni virulentni čimbenici M-protein, streptolizini, hijaluronidaza i egzotoksini (Spe), koji omogućuju adheziju, imunološku evaziju i sistemsku toksičnost. Etiološki je odgovorna za širok spektar kliničkih entiteta, od neinvazivnih infekcija gornjih dišnih putova (akutni streptokokni faringitis) i kože (impetigo, erizipel, celulitis) do invazivnih, životno ugrožavajućih bolesti poput nekrotizirajućeg fasciitisa i streptokoknog toksičnog šok sindroma. Patogeneza uključuje lokalnu tkivnu destrukciju te potencijalnu postinfektivnu autoimunu reakciju koja može rezultirati akutnom reumatskom groznicom i poststreptokoknim glomerulonefritisom. Dijagnostika se temelji na mikrobiološkoj kulturi na krvnom agaru s β-hemolizom, brzim antigen testovima i antibiogramu, dok je terapija izbora β-laktamski antibiotik (penicilin ili amoksicilin), uz klindamicin ili makrolide u slučaju alergije.